عوارض بیش از حد مصرف مکمل پروتئین

تصور کنید صبح خیلی زود، سالن بدنسازی شلوغ است و عده ای دارند با لیوان‌ها و شیکرهای پروتئینی خود، روز را آغاز می‌کنند. همه دنبال راهی‌اند تا عضلاتشان را سریع‌تر تقویت کنند و اندامی ایده‌آل بسازند. در این بین، پروتئین وی حکم “جادوی بدنسازان” را پیدا کرده. اما پشت این محبوبیت و آسانی مصرف، داستانی کمتر گفته‌شده پنهان است: اینکه گاهی در شور و اشتیاق رسیدن به نتیجه، مصرف این مکمل ها از حد تعادل خارج می‌شود و بدن با نشانه‌هایی هشدار می‌دهد که نباید به آن ها بی‌توجه بمانند.

در این مقاله به بررسی عوارض بیش از حد مصرف مکمل پروتئین وی خواهیم پرداخت.

راهنمای جامع مکمل های ورزشی

مشکلات گوارشی؛ اولین اخطار مصرف زیاد پروتئین وی

یکی از چیزهایی که خیلی‌ها بعد از مدتی استفاده زیاد از پروتئین وی حس می‌کنند، ناراحتی‌های گوارشی است. نفخ، سنگینی و گاز معده، گاهی آنقدر آزاردهنده می‌شود که تمام انگیزه ورزش کردن را بر باد می‌دهد. بخش عمده این مسئله به خاطر وجود لاکتوز در بسیاری از پودرهای پروتئین وی است؛ همان شکر موجود در شیر که خیلی از آدم‌ها حتی بدون اینکه خودشان بدانند، نسبت به آن حساس‌اند. وقتی بدن به اندازه کافی آنزیم لازم برای تجزیه لاکتوز نداشته باشد، استفاده از مقدار زیاد پروتئین وی یعنی دعوت گاز، نفخ و دل‌پیچه به مهمانی روزانه! حتی گاهی سر و کارمان به اسهال‌های پی‌درپی می‌کشد، خصوصاً برای کسانی که سابقه مشکلات گوارشی دارند یا روده‌شان همیشه حساس است.

کسانی که با پروتئین وی مشکل دارند

اگر بعد از مصرف شیک پروتئین یا یک اسکوپ نسبتا سنگین، معده‌تان به غرغر می‌افتد یا باید هر لحظه دنبال دستشویی باشید، احتمالش زیاد است یا لاکتوز این مکمل برای بدنتان زیادی است یا سیستم گوارشتان دوست ندارد یکجا این حجم از پروتئین را هضم کند. افرادی که قبلا سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS) یا مشکلات مثل سوءهاضمه داشتند، بیشتر از بقیه این اخطار را دریافت می‌کنند.

راه‌حل‌های ساده برای این مشکل شایع

اگر دچار این دست مشکلات شدید، وحشت نکنید! چند راه وجود دارد که کمک می‌کند مصرف مکمل را برای بدنتان آسان‌تر کنید:

• مصرف را در طی روز پخش کنید و چند وعده کوچک‌تر بسازید.
• از محصولات وی ایزوله یا بدون لاکتوز استفاده کنید.
• قبل از شروع مصرف جدی، حتما با کارشناس تغذیه یا داروساز مشورت کنید.
• دقت کنید حجم مصرف با فعالیت روزانه و هدفتان متناسب باشد.

حتی یک تغییر ساده در برند یا نوع مکمل می‌تواند تفاوت ایجاد کند.

خطرات مصرف بیش از حد پروتئین وی برای کلیه

کلیه‌ها مثل فیلترهای وفادار برای بدن هستند و همیشه در حال تصفیه هر چیزی که وارد بدنتان می‌شود. اما وقتی بی‌محابا پروتئین وی به بدن وارد می‌شود، بار اضافی روی دوش کلیه‌ها می‌افتد. هنگام مصرف پروتئین زیاد، کلیه شما مجبور می‌شود سخت‌تر کار کند. اگر سالم باشید و هیچ مشکلی با کلیه‌تان نداشته باشید، شاید این فشار اضافه را تا مدتی متوجه نشوید. اما برای افرادی که حتی کمترین سابقه بیماری کلیوی دارند، همین مصرف بیش از حد پروتئین وی می‌تواند آسیب‌های جدی ایجاد کند یا حتی باعث پیشرفت سریع‌تر بیماری قبلی شود.

چه کسانی بیشتر در معرض آسیب هستند؟

اگر دیابت دارید، فشار خون بالاست یا مصرف داروهای خاصی دارید، باید بسیار بیشتر احتیاط کنید. مصرف همزمان چند نوع مکمل یا نداشتن مصرف کافی آب هم می‌تواند کار را برای کلیه‌ها سخت‌تر کند.

علائم هشداردهنده کلیوی را جدی بگیرید

گاهی بدن با نشانه‌هایی مثل خستگی بی‌دلیل، ورم پا یا تغییر رنگ ادرار، سعی می‌کند به ما هشدار دهد که فشار زیادی به کلیه‌ها وارد شده. پس لازم است به چنین علائمی بی‌اعتنا نباشیم و در صورت تداوم این مشکلات، با پزشک صحبت کنیم.

راهکاری برای محافظت از کلیه‌ها

برای حفظ سلامت کلیه‌ها، بی‌گدار به آب نزنید. مصرف پروتئین را با رژیم غذایی متعادل تنظیم کنید، آب کافی بنوشید و هر چند وقت یکبار آزمایش خون و بررسی عملکرد کلیه‌ها را جدی بگیرید. هیچ چیزی ارزش آسیب به سلامتی را ندارد!

پروتئین وی و پوست؛ آیا پروتیین وی باعث جوش صورت می شود؟

بیایید روراست باشیم: یکی از دغدغه‌های همیشگی بدنسازان و حتی نوجوان‌هایی که سراغ مکمل‌های پروتئین وی می‌روند، جوش و آکنه است. حقیقتش برخی افراد بعد از شروع مصرف منظم این مکمل‌ها متوجه می‌شوند که پوست صورت پر از جوش و التهاب می‌شود.

پروتئین وی و افزایش هورمون‌ها

مصرف پروتئین وی باعث ترشح بیشتر انسولین و هورمون IGF-1 می‌شود؛ این همان ترکیبی‌ست که به رشد و ترمیم عضلات کمک می‌کند اما همزمان غدد چربی را هم تحریک می‌کند. نتیجه؟ پوست بیشتر چرب می‌شود و روزنه‌ها زودتر بسته می شود. این بهترین شرایط برای رشد باکتری‌های مولد آکنه است.

کدام افراد بیشتر درگیر می‌شوند؟

اگر پیشینه‌ی جوش و آکنه دارید یا در سنین نوجوانی و جوانی هستید، حساسیت بدن و پوست نسبت به مصرف پروتئین وی بیشتر است. حتی یک رژیم غذایی ناسالم یا سبک زندگی پر استرس این عارضه را تشدید می‌کند.

توصیه‌هایی برای بهبود

اگر متوجه جوش‌های جدید یا شدید شدن آکنه شدید، شاید بد نباشد به پزشک پوست و تغذیه مراجعه کنید. محصولات جایگزین بدون لاکتوز یا پروتئین‌های گیاهی گاهی گزینه بهتری هستند. همچنین رعایت بهداشت پوست و کنترل استرس می‌تواند کمک کند.

مصرف پروتئین وی و افزایش وزن

شاید عجیب باشد، اما مصرف بی‌حساب و کتاب پروتئین وی، می‌تواند حتی به افزایش وزن ناخواسته منجر شود. خاصیت سیرکنندگی پروتئین مورد تایید است، اما وقتی حجم مصرف بالا می‌رود و نیازی به این همه کالری افزوده ندارید، بدن اضافه را تبدیل به چربی می‌کند. افزون بر آن، خیلی از شیک‌های پروتئینی آماده مقدار زیادی قند افزوده، شیرین‌کننده و حتی چربی اشباع دارند. مصرف مدام این ترکیبات، کم‌کم روی ترازوی خانه اثرش را نشان می‌دهد! این موضوع می‌تواند ارتباط مستقیمی با مشکلات قلبی و چربی خون بالا هم داشته باشد.

کمبود مواد مغذی؛ عارضه‌ای پنهان و مهم

افراد زیادی تصور می‌کنند شیک پروتئین جای یک وعده غذای کامل را می‌گیرد و با حذف سبزی‌ها، میوه‌ها یا غلات از رژیم روزانه‌شان مشکلی پیش نمی‌آید. اما بدن نیاز به تنوع غذایی دارد و فقط پروتئین کافی نیست؛ ویتامین‌ها، مواد معدنی و فیبر همه در کنار هم معنا پیدا می‌کنند.

چه کمبودهایی سراغ بدن می‌آید؟

کمبود ویتامین C و A، آهن، پتاسیم و فیبر با حذف منابع غذایی کامل رخ می‌دهد. در نتیجه سیستم ایمنی ضعیف می‎‌شود، خستگی و مشکل در عملکرد ارگان‌های بدن کم‌کم خودش را نشان می‌دهد. یبوست، نفخ یا دل‌دردهای عجیب، به راحتی ممکن است نتیجه همین کمبود فیبر ناشی از حذف سبزیجات باشد.

راه‌های ساده برای حفظ تعادل در مصرف پروتئین وی

زندگی قرار نیست بین مکمل یا غذای طبیعی تقسیم شود؛ هنر تعادل یعنی هر چیز در حد نیاز و به اندازه مصرف شود:

• قبل از شروع مصرف پرفشار مکمل، هدف و نیاز واقعی بدنتان را بشناسید.
• مصرف را با توجه به میزان ورزش و سبک زندگی تنظیم کنید.
• تاکید بر تنوع غذایی داشته باشید. مکمل، مکمل است نه جایگزین!
• آزمون و خطا برای یافتن مکملی که با بدن شما سازگار است، ارزشش را دارد.
• مشاوره با متخصص تغذیه یا پزشک را جدی بگیرید.

بدن هر کسی منحصر به فرد است؛ نباید نسخه دوست یا مربی شما ، راهکار همگان باشد.

نتیجه گیری

پشت هر نتیجه سریع یا تبلیغ اغراق‌آمیز از مکمل‌های پروتئینی مثل پروتئین وی، واقعیت‌هایی نهفته که اگر نادیده گرفته شوند، سلامت شما را به خطر می‌اندازند. مصرف بیش از اندازه این مکمل‌ می‌تواند به مشکلات گوارشی، افزایش فشار روی کلیه، تشدید آکنه، افزایش وزن ناخواسته و حتی کمبود مواد مغذی منجر شود. گوش دادن به صدای بدن، رعایت تعادل در مصرف، حفظ تنوع در رژیم غذایی و مشورت با متخصص، بهترین سرمایه‌گذاری برای سلامتی و موفقیت ورزشی شماست. هیچ مکملی جای غذای کامل و مراقبت از خود را نمی‌گیرد.

سوالات متداول